خانه ای زیر آسمان
۱۳۷۹
- محل
- کردان
- کارفرما
- ناشناس
- مساحت (مترمربع)
- ۱۰۵
- نوع
- مسکونی
- وضعیت
- تکمیلشده
در منطقهی کردان، ۵۰ کیلومتری غرب تهران، این خانه در میان باغها و اسبداریها قرار گرفته است؛ چشماندازی که بستری ایدهآل برای اقامت آخرهفتهای فراهم میکند. خانه که در میان باغ اختصاصی خود و درختان شکوفهدار گیلاس جای گرفته، با فرم نرم و گنبدی خود، ادای احترامی به معماری سنتی خشتی ایران است.
در نمای بیرونی، ترکیب دیوارهای منحنی و زاویهدار چنان به نظر میرسد که گویی بهصورت ارگانیک از دل زمین برخاسته و امتدادی طبیعی از چشمانداز پیرامون است. بنا با پیروی از اصول سنتی ساختوساز، بر روی کرسی سنگی مرتفعی قرار گرفته و مسیر حرکتی پیرامونی در امتداد تمام محیط آن شکل گرفته است.
این خانه بهعنوان اقامتگاهی کوچک و یکخوابه طراحی شده و چندین عنصر شاخص معماری ایرانی را در خود جای داده است. سازمان فضایی حجم اصلی بنا بر اساس سه فضای باز شکل گرفته است: تراسی رو به جنوب، در مقابل اتاق خواب و در ارتباط مستقیم با باغ؛ حیاطی محصور که آسمان را قاب میگیرد؛ و تراس بامی که بنا را به چشمانداز پیرامون پیوند میدهد. ورودی خانه رو به شرق قرار دارد و در زیر مجموعهای از پلهها شکل گرفته است که از طریق حیاطی کوچک به تراس بام منتهی میشوند. این تراس میتواند بخشی مسقف داشته باشد یا کاملاً رو به آسمان باز بماند. این سازماندهی فضایی، مکانی برای بهارخواب فراهم میکند؛ سنت دیرینهی خوابیدن در فضای باز در فصل بهار و تابستان در معماری ایرانی.
در پشت تراس، دیواری محافظ از خط بام بالاتر میرود و با دربرگرفتن تراس، نگاه را به سوی کوهستان در شمال هدایت میکند. در امتداد الگوی خانههای سنتی ایرانی، حیاطی در بخش غربی بنا قرار گرفته که فضاهای خصوصی داخلی را به آسمان باز پیوند میدهد. دیوارهای منحنی خشتی، این پنجره رو به آسمان را قاب میگیرند و در تعادل با حجم گرد گنبد در سوی دیگر بنا قرار میگیرند. این گنبد نورگیر بر فراز اتاق خواب نشسته و پیوند خانه با آسمان را تقویت میکند.
در فضای داخلی، سازماندهی فضاها حول آشپزخانهای شکل گرفته که از دو سمت ورودی دارد و بهعنوان قلب خانه و کانون اصلی گردهمایی عمل میکند. کاشیکاری و چوبکاری، پرداختهای داخلی را تعریف میکنند و در شکلگیری چارچوب معماری فضا نقش دارند. پنجرههای بلند و باریک نیز نور طبیعی را به داخل هدایت میکنند و در عین حال، از ورود گرمای ناخواسته میکاهند. در روزهای سرد، شومینهای تعبیهشده در بنا که با طاقچهها و فرورفتگیهای دیواری احاطه شده است، گرما و آسایش را فراهم میکند. این اقامتگاه آخرهفتهای، با خطوط نرم و سیال، مصالح طبیعی و ارتباط نزدیک با چشمانداز پیرامون، به شکلی هماهنگ در دامنههای کوههای البرز جای میگیرد.