ویلای تنگراه
۱۴۰۴
- محل
- ایران، گلستان
- کارفرما
- خلیل فرشباف
- مساحت (مترمربع)
- ۷۷۰
- نوع
- مسکونی
- وضعیت
- در حال ساخت
ویلای تنگراه
2026
- محل
- ایران، گلستان
- کارفرما
- خلیل فرشباف
- مساحت (مترمربع)
- ۷۷۰
- نوع
- مسکونی
- وضعیت
- در حال ساخت
ویلا تنگراه در باغی در نزدیکی جنگلهای گلستان شکل گرفته است؛ باغی که در طول سالها، بناهایی با کارکردی موقت را در خود جای داده و هر یک بخشی از تاریخ آن را شکل دادهاند. سالها پیش، همزمان با احداث جاده گنبد به مشهد، کلبهای چوبی در این باغ ساخته شد که محل اقامت موقت مهندسان آلمانی سازنده مسیر بود. سالها بعد، دکتر غلامعلی بسکی خانهای را برای اقامتهای گذرا و گاهبهگاه خود در این باغ بنا کرد؛ ساختمانی آجری که کلبه چوبی اولیه را درون خود جای داده بود. در این باغ، ساختمان همواره در نسبتی نزدیک با طبیعت تعریف شده بود. حفظ بخش شمالی زمین بهعنوان رویشگاه درختان جنگلی و کاشت درختان میوه در بخش جنوبی، بخشی از نگاهی بود که طبیعت را نه بهعنوان پسزمینهای برای معماری، بلکه بهعنوان بخشی از زندگی در آن میدید. همین نگاه، نقطه آغاز شکلگیری پروژه قرار گرفت؛ تلاشی برای بازنگری در مفهوم سکونت گذرا و تعریف دوباره رابطه میان خانه، انسان و طبیعت.
ویلا برای حضور همزمان چند نسل و دورهمیهای خانوادگی شکل گرفته است؛ اقامتی که اگرچه موقتی و دورهای است، اما نیازمند کیفیتی فراتر از یک فضای صرفاً تفریحی است. از این رو، سازمان فضایی پروژه بر ایجاد تعادلی میان جمع و خلوت استوار شده است. فضاهای جمعی در کنار فضاهایی برای اقامت و آرامش قرار گرفتهاند تا حضور همزمان افراد، بدون از میان رفتن امکان استقلال و خلوت، شکل بگیرد. در شکلگیری این سازماندهی، ویژگیهای اقلیمی و طبیعی سایت نیز نقش مهمی داشتهاند. جهتگیری فضاها و بازشوها با توجه به امکان ایجاد کوران طبیعی هوا شکل گرفته و تلاش شده است از ظرفیت طبیعی سایت برای تهویه و آسایش فضاها استفاده شود. در عین حال، نحوه قرارگیری و گشودگی فضاها به گونهای است که چشماندازهای پیرامون تا حد امکان در امتداد تجربه فضاهای داخلی قرار گیرند و مناظر طبیعی اطراف به بخشی از زندگی روزمره در خانه تبدیل شوند.
پروژه در دو طبقه و در قالب دو بخش اصلی سازمان یافته است. بخش اقامتی و بخش ورزشی ـ تفریحی به صورت دو بلوک مجزا در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند و توسط یک راهرو به هم متصل میشوند. این تفکیک، تنها یک تقسیمبندی عملکردی نیست؛ بلکه در کالبد پروژه نیز خود را نشان میدهد و امکان میدهد هر بخش کیفیت فضایی متناسب با نحوه استفاده خود داشته باشد. بلوک اقامتی فضاهای اصلی زندگی روزمره، از آشپزخانه و ناهارخوری تا نشیمن و اتاقهای خواب و لاندری را در خود جای داده و بلوک دوم، فضاهای مربوط به فعالیتهای جمعی و فراغت، از استخر و جکوزی تا سونای خشک، اتاق ورزش و بازی و اتاق مهمان را دربرمیگیرد.
کالبد پروژه بر ترکیبی ساده و صریح از بتن و چوب شکل گرفته است. طبقه همکف با دیوارها و کفهای بتنی، سنگین و نزدیک به زمین قرار میگیرد و طبقه اول با سازهای چوبی و سبک بر روی آن مینشیند. سه سقف شیبدار با پوشش سفال، این ترکیب را کامل میکنند؛ سقفهایی که با امتداد یافتن در اطراف بنا، هم ساختمان را در برابر باران محافظت میکنند و هم فضاهایی سایهدار در پیرامون آن به وجود میآورند. انتخاب این مصالح و فرم، در کنار زبانی ساده و کمادعا در جزئیات، تلاشی است برای ادامه دادن حافظهای که پیش از پروژه در این مکان وجود داشته است؛ حافظهای از چوب، سفال، باران، جنگل و خانههایی که برای ماندنی کوتاه در این باغ شکل گرفتهاند. معماری پروژه به جای آنکه در برابر این بستر قرار گیرد، میکوشد خود را در امتداد آن تعریف کند. ویلا تنگراه از این منظر، خانهای برای اقامتهای دورهای است؛ اما سکونت در آن صرفاً به معنای حضور موقت در یک بنا نیست. پروژه میکوشد شرایطی فراهم کند که در آن زندگی جمعی، خلوت، طبیعت و معماری در کنار یکدیگر قرار گیرند؛ معماریای که به جای تصاحب زمین، بخشی از آن میشود.
معمار
فیروز فیروز
مدیر پروژه
امیرمحمد رزاقی
تیم طراحی
امیرمحمد رزاقی
زهرا جمشیدی
گرافیک کامپیوتری
آرمین تبریزی
سازه
علی یاری
تاسیسات
سامان چگینی